Waiyapot ep112 Mesozoic Era มหายุค มีโซโซอิก

EP. 112 Mesozoic Era มหายุค มีโซโซอิก

Mesozoic Era (middle life) เป็นมหายุคที่อยู่ระหว่าง Paleozoic Era (old life) และ Cenozoic Era (new life) มีช่วงอายุอยู่ระหว่าง 251.9–66 Ma. มักเรียกกันว่าเป็น “ยุคของไดโนเสาร์” (the Age of the Dinosaurs or Age of the reptiles) เป็นห้วงเวลาที่โลกอบอุ่น ร้อนกว่าปัจจุบันโดยเฉลี่ย 10 oC พื้นที่ตอนกลางมหาทวีปแห้งแล้งเป็นทะเลทรายที่กว้างใหญ่ ระดับน้ำทะเลสูงกว่าปัจจุบันโดยเฉลี่ย ประมาณ 200 เมตร ไม่มีน้ำแข็งขั้วโลกถาวร แผ่นดินเดียวที่เรียกว่ามหาทวีป แพนเจีย (Pangaea) แตกออกจากกัน จนเกิดทวีปต่าง ๆ ในตำแหน่ง และรูปร่างใกล้เคียงทวีปในโลกปัจจุบัน ไดโนเสาร์ครองโลกบนบก สัตว์เลื้อยคลานครองทะเล และเริ่มมีนกที่วิวัฒนาการจากไดโนเสาร์ เกิดขึ้นในโลก

คำว่า "มีโซโซอิก" (Mesozoic) ตั้งชื่อในปี คศ.1840 โดย British geologist John Phillips มารากศัพท์มาจากภาษากรีก แปลว่า "ช่วงกลางแห่งชีวิต" โดยมีที่มาจากคำภาษากรีก meso- (μεσο- '"ระหว่าง, ท่ามกลาง") และคำนาม zōon (ζῷον "สัตว์, สิ่งมีชีวิต") มหายุคมีโซโซอิกจึงเป็นยุคที่คั่นระหว่างมหายุคพาลีโอโซอิก (ยุคชีวิตโบราณ) และมหายุคซีโนโซอิก (ยุคชีวิตใหม่) ยุคนี้จบลงด้วยการสูญพันธ์ของไดโนเสาร์ขนาดใหญ่ จากการตกของอุกกาบาต ขนาดใหญ่ที่ อ่าวแมกซิโก บริเวณ หัวแหลม Yucatán Peninsula (Mexico) ทำให้เกิดหลุมอุกกาบาต Chicxulub crater (เซนเตอร์อยู่ในทะเลนอกฝั่งเมือง Chicxulub Pueblo ) เมื่อ 66 ล้านปีที่ผ่านมา

มหายุค (Era) นี้ได้แบ่งย่อยเป็น 3 ยุค (period) ได้แก่

1. ยุคTriassic (ไทรแอสซิก) อยู่ระหว่าง ช่วงอายุ ~252–201 Ma.

• สิ่งมีชีวิตเริ่มฟื้นตัวหลังการสูญพันธุ์ครั้งใหญ่ปลาย Paleozoic (the great dying)
• เกิดไดโนเสาร์ยุคแรก + สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมดึกดำบรรพ์
• ภูมิอากาศแห้งแล้ง
• หินที่เกิดมาก: sandstone, red beds

2. ยุค Jurassic (จูราสซิก) อยู่ระหว่าง ช่วงอายุ~201–145 ล้านปีก่อน

• ไดโนเสาร์ขนาดใหญ่เฟื่องฟู (เช่น Brachiosaurus)
• ป่าเฟิร์น–สนหนาแน่น
• สัตว์ทะเลอุดมสมบูรณ์ (ammonite, ichthyosaur)
• นกยุคแรก (Archaeopteryx)
• เกิดทะเลตื้นกว้าง → เกิดหิน limestone มาก

3. ยุค Cretaceous (ครีเทเชียส) อยู่ระหว่าง ช่วงอายุ ~145–66 ล้านปีก่อน

• พืชดอก (angiosperm) ปรากฏครั้งแรก
• ไดโนเสาร์หลากหลายสุด (เช่น Tyrannosaurus rex)
• ระดับน้ำทะเลสูง
• จบยุคด้วย การชนของอุกกาบาต → ไดโนเสาร์สูญพันธุ์

การเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยา

• แพนเจียแตก → เป็นมหาทวีป ลอเรเซีย & กอนด์วานา (Laurasia & Gondwana)
• มหาสมุทรแอตแลนติกเริ่มก่อตัว
• เกิดภูเขาไฟและ rifting มาก
• สะสมแหล่งแร่และพลังงานจำนวนมาก

ความเชื่อมโยงกับแหล่งแร่ (เชิงธรณี)

• Sandstone-type uranium (Triassic–Jurassic)
• Red bed copper (Triassic)
• Oil & Gas (Jurassic–Cretaceous marine shale)
• Evaporite (เกลือ–โปแตช จากทะเลตื้น)

.

-------------------------