Waiyapot ep111 Sandstone types Uranium Deposits แหล่งแร่ ยูเรเนียมในหินทราย

EP. 111 Sandstone types Uranium Deposits แหล่งแร่ ยูเรเนียมในหินทราย

แหล่งแร่ยูเรเนียมในหินทราย เกิดขึ้นตั้งแต่ยุคเพอร์เมียน เป็นต้นมา เกิดจาก ยูเรเนียมปฐมภูมิ ที่ประกอบอยู่ในหินอัคนีแทรกซอน หินแปร หินภูเขาไฟ และเถ้าภูเขาไฟ ละลายไปกับน้ำใต้ดิน เปลี่ยนสภาพจาก U⁴⁺(ของแข็ง) เป็นU⁶⁺(ละลายได้) เป็นสารละลายยูเรเนียมเจือจางไหลผ่านหินทรายที่มี permeability และ porosity ดี จนถึงบริเวณหินทรายที่มี reducing agents ได้แก่ เศษถ่าน(plant remain) แร่ sulfide (FeS), ก๊าซ H2S และสารปิโตรเคมี (petroleum) ประกอบอยู่ U⁶⁺ จะถูก reduced เป็น U⁴⁺ (ตกผลึกเป็นแหล่งแร่) หินทรายให้แร่มักเป็นหินทราย ที่เกิดบนพื้นทวีป (red bed) ชนิดตั้งแต่ conglomerate ถึง silt sizes เป็น fluvial, deltaic, braided sandstone, colluvial, alluvial sandstones หรือ shallow marine sandstones

การตกผลึกเป็นแหล่งแร่มักปรากฏบริเวณส่วนหน้า ของ reduction zone เป็นรูปหัวกระสุน หรือ จันทร์เสี้ยวเรียกว่า roll front types และเป็นแผ่นขนานกับชั้นหินเรียกว่า tabular หรือ blanket types โดยมี grade ปริมาณธาตุยูเรเนียม 0.01 – 0.3 wt% U มีสินแร่สำรองระหว่าง 2.5 – 3.5 ล้านตัน U คิดเป็น 45% ของแหล่งแร่ยูเรเนียมต่าง ๆ ในโลก แร่สำคัญที่พบได้แก่ Uraninite (U3O8), Coffinite (U(SiO₄)₁₋ₓ(OH)₄ₓ), Carnotite (K₂(UO₂)₂(VO₄)₂·3H₂O)

แหล่งแร่สำคัญที่พบได้แก่ Colorado Plateau (Permian–Triassic) ใน USA., Ordos Basin (Lower–Middle Permian) ในจีน, Permian–Triassic basins, ใน Central Asia / Kazakhstan, Uzbekistan, Rotliegend sandstone (Upper Permian), ใน ยุโรปเหนือ/ เยอรมัน, โปแลนด์

.

Fig. 111.2 Roll Front Types Uranium Deposits

.

Fig. 111.3 Tabular Types Uranium Deposits

.

-------------------------