เที่ยวเชียงราย เมือง พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงราย (Chiang Rai International Art Museum)

หอศิลป์ร่วมสมัยเมืองเชียงราย (Chiang Rai International Art Museum, CIAM)

แผนที่ https://maps.app.goo.gl/gcUmV2QS9TSKyJhP9

พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงราย (Chiang Rai Contemporary Art Museum: CCAM) เมืองเชียงราย

พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงราย (Chiang Rai Contemporary Art Museum: CCAM) เป็นพื้นที่ศิลปะร่วมสมัยสำคัญของจังหวัดเชียงราย ตั้งอยู่ที่ ตำบลริมกก อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย สร้างขึ้นเพื่อเป็นพื้นที่จัดแสดงผลงานศิลปะร่วมสมัย รองรับศิลปินและผู้สนใจงานศิลปะทั้งชาวไทยและต่างประเทศ และเป็นหนึ่งในผลลัพธ์สำคัญจากการพัฒนาเชียงรายสู่การเป็นเมืองแห่งศิลปะ

สถานที่แห่งนี้ในช่วงแรกเป็นที่รู้จักในชื่อ หอศิลป์ร่วมสมัยเมืองเชียงราย (Chiang Rai International Art Museum: CIAM) ก่อนที่ปัจจุบันหน่วยงานภาครัฐจะใช้ชื่อ Chiang Rai Contemporary Art Museum: CCAM ในการกล่าวถึงพิพิธภัณฑ์ จึงอาจพบทั้งชื่อ CIAM และ CCAM ในเอกสาร ข่าว หรือข้อมูลออนไลน์ โดยหมายถึงพื้นที่ศิลปะแห่งเดียวกันในตำบลริมกก

🎨 จุดกำเนิดพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงราย

แนวคิดการสร้างพิพิธภัณฑ์แห่งนี้มีความสัมพันธ์โดยตรงกับการที่จังหวัดเชียงรายได้รับเลือกเป็นเจ้าภาพจัด มหกรรมศิลปะร่วมสมัยนานาชาติ Thailand Biennale, Chiang Rai 2023 ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2566 ถึง 30 เมษายน พ.ศ. 2567 โดยพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ถูกพัฒนาให้เป็นพื้นที่ศิลปะร่วมสมัยมาตรฐานสากล สามารถรองรับการจัดแสดงผลงานของศิลปินทั้งไทยและต่างประเทศได้อย่างเหมาะสม

สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัยระบุว่า พิพิธภัณฑ์ก่อตั้งขึ้นจากแนวคิดของ อาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ศิลปินแห่งชาติชาวเชียงราย เพื่อสร้างหมุดหมายทางศิลปะที่เชื่อมโยง “ผู้คน–ศิลปิน–ศิลปะ” เข้าด้วยกัน และเปิดตัวอย่างเป็นทางการในฐานะพื้นที่จัดแสดงงานสำคัญของ Thailand Biennale, Chiang Rai 2023

พิธีเปิดมหกรรม Thailand Biennale, Chiang Rai 2023 เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2566 ก็จัดขึ้น ณ หอศิลป์ร่วมสมัยเมืองเชียงรายแห่งนี้ โดยมีนายกรัฐมนตรีในขณะนั้นเป็นประธานในพิธีเปิด ทำให้สถานที่แห่งนี้กลายเป็นหนึ่งในพื้นที่ศิลปะที่ได้รับความสนใจอย่างมากในช่วงเวลาดังกล่าว

🏗️ จากพื้นที่กว่า 17 ไร่ สู่พิพิธภัณฑ์ศิลปะของเชียงราย

โครงการก่อสร้างเริ่มดำเนินการในช่วงต้นปี พ.ศ. 2565 บนพื้นที่มากกว่า 17 ไร่ ซึ่งได้รับการบริจาคที่ดินเพื่อใช้ในการพัฒนาพื้นที่ศิลปะแห่งใหม่ของเชียงราย โดยแนวคิดไม่ได้ต้องการสร้างเพียงอาคารสำหรับแขวนภาพ แต่ต้องการพัฒนาเป็นพื้นที่รองรับกิจกรรมทางศิลปะในหลายรูปแบบ อาคารระยะแรกมีพื้นที่ใช้สอยประมาณ 3,000 ตารางเมตร รองรับทั้งนิทรรศการถาวรและนิทรรศการหมุนเวียน รวมถึงพื้นที่บริการอย่าง Museum Shop คาเฟ่ และสำนักงาน ขณะที่แนวคิดการพัฒนาในระยะต่อมาครอบคลุมพื้นที่พิพิธภัณฑ์ โรงละคร หอประชุม และพื้นที่สำหรับศิลปินสร้างสรรค์ผลงาน เมื่อมองจากมุมนี้ CCAM จึงไม่ได้ถูกออกแบบให้เป็นเพียงสถานที่สำหรับ “มาดูภาพ” แต่มีแนวคิดให้เป็น Art Ecosystem หรือระบบนิเวศทางศิลปะที่สามารถรองรับทั้งการสร้างงาน การจัดแสดง การเรียนรู้ การพบปะ และกิจกรรมทางวัฒนธรรม

⚫⚪ หอคอยดำ–หอคอยขาว สัญลักษณ์ที่ควรสังเกต

องค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมที่น่าสนใจมากของอาคารคือ หอคอยดำและหอคอยขาว ที่อยู่สองด้านของอาคาร โดยสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัยอธิบายว่าองค์ประกอบดังกล่าวเปรียบเสมือนตัวแทนของศิลปินผู้ยิ่งใหญ่สองคนของเชียงราย คือ อาจารย์ถวัลย์ ดัชนี ซึ่งสัมพันธ์กับ “บ้านดำ” และ อาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ ซึ่งสัมพันธ์กับ “วัดขาว” หรือวัดร่องขุ่น แนวคิด ดำ–ขาว จึงไม่ใช่เพียงการเลือกสีเพื่อสร้างความโดดเด่นทางสถาปัตยกรรม แต่เป็นการใช้ตัวอาคารเล่าเรื่องศิลปะของเชียงรายผ่านผลงานและตัวตนของศิลปินระดับประเทศ ภายในยังมีพื้นที่นิทรรศการถาวรสำหรับจัดแสดงผลงานที่เกี่ยวข้องกับศิลปินทั้งสองท่าน ทำให้ตัวอาคารและเนื้อหาภายในมีความสัมพันธ์กันตั้งแต่แนวคิดการออกแบบจนถึงการจัดแสดง

🖼️ พื้นที่นิทรรศการร่วมสมัย

หัวใจสำคัญของ CCAM คือพื้นที่จัดแสดงงานศิลปะ ซึ่งถูกออกแบบให้รองรับ นิทรรศการหมุนเวียน (Temporary Exhibition) ได้หลากหลายรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นจิตรกรรม ประติมากรรม ศิลปะจัดวาง งานสื่อผสม หรือกิจกรรมสร้างสรรค์ประเภทต่าง ๆ ข้อดีของพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยคือ สิ่งที่พบในการมาเยือนแต่ละครั้งอาจไม่เหมือนกัน เพราะนิทรรศการสามารถเปลี่ยนแปลงตามช่วงเวลา ตัวอย่างเช่น ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2569 มีการจัดนิทรรศการ “ศิลป์สร้างสุข ทุกช่วงวัย” ภายในพิพิธภัณฑ์ แสดงให้เห็นว่าพื้นที่ยังคงถูกใช้สำหรับกิจกรรมศิลปะของเมืองอย่างต่อเนื่องหลังจบ Thailand Biennale แล้ว ดังนั้นก่อนเดินทางมา หากต้องการชมงานโดยเฉพาะ ควรตรวจสอบว่าในช่วงนั้นกำลังจัดนิทรรศการอะไร เพราะเนื้อหาภายในพิพิธภัณฑ์สามารถเปลี่ยนแปลงได้ตลอดปี

🧑‍🎨 พื้นที่ของศิลปินเชียงราย

อีกบทบาทที่สำคัญของพิพิธภัณฑ์คือการเป็นพื้นที่สำหรับ เครือข่ายศิลปินเชียงราย ไม่ได้จำกัดเฉพาะศิลปินที่มีชื่อเสียงระดับประเทศเท่านั้น แต่ยังเปิดพื้นที่ให้ศิลปินท้องถิ่นและศิลปินรุ่นใหม่ได้แสดงผลงาน

ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือโครงการ Artbridge Young Artist 2025 ซึ่งมุ่งค้นหาและพัฒนาศิลปินเชียงรายรุ่นใหม่อายุไม่เกิน 35 ปี เปิดโอกาสให้มีการนำเสนอผลงาน แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับศิลปินและนักวิจารณ์ รวมถึงนำผลงานที่ได้รับคัดเลือกมาจัดแสดงต่อสาธารณชน ในปีเดียวกันยังมีการนำเสนอผลงาน “ศิลป์ ล่องกอง” จากกลุ่มศิลปินทั้ง 18 อำเภอของจังหวัดเชียงราย โดยใช้ศิลปะร่วมสมัยสื่อสารประเด็นเรื่องการเผาป่าและสิ่งแวดล้อม แสดงให้เห็นว่าพิพิธภัณฑ์ไม่ได้มองศิลปะเป็นเพียงความสวยงาม แต่ยังใช้ศิลปะเป็นเครื่องมือในการพูดถึงปัญหาของสังคมและพื้นที่ด้วย

👀 มาที่นี่ควรดูอะไร?

การเที่ยวพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานด้านศิลปะมาก่อน สิ่งสำคัญคือไม่ควรรีบเดินผ่านผลงานแต่ละชิ้น ลองเริ่มจากมองภาพรวมก่อนว่า “งานชิ้นนี้ทำให้เรารู้สึกอะไร” แล้วจึงอ่านชื่อผลงาน ชื่อศิลปิน เทคนิค และแนวคิดประกอบ งานศิลปะร่วมสมัยบางชิ้นอาจไม่ได้เน้นความสวยงามตามความหมายแบบดั้งเดิม แต่อาจตั้งคำถามเกี่ยวกับสังคม สิ่งแวดล้อม วัฒนธรรม ความเชื่อ ตัวตน หรือการเปลี่ยนแปลงของโลก ดังนั้นการดูงานจึงไม่มีคำตอบเดียว ผู้ชมแต่ละคนสามารถตีความแตกต่างกันได้ หากมาเป็นครอบครัว สามารถใช้วิธีชวนเด็กเลือกผลงานที่ชอบที่สุดแล้วถามว่า “ทำไมถึงชอบ?” วิธีง่าย ๆ แบบนี้จะเปลี่ยนการเดินพิพิธภัณฑ์จากการดูภาพเฉย ๆ ให้กลายเป็นกิจกรรมการเรียนรู้และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างกัน

📸 จุดถ่ายภาพและสถาปัตยกรรม

นอกจากผลงานภายในแล้ว ตัวอาคารของพิพิธภัณฑ์เองก็เป็นส่วนหนึ่งของประสบการณ์ โดยเฉพาะองค์ประกอบของหอคอยดำและหอคอยขาวซึ่งมีแนวคิดเชื่อมโยงกับศิลปินสำคัญของเชียงราย สำหรับการถ่ายภาพภายใน ควรตรวจสอบกฎของนิทรรศการแต่ละครั้ง เนื่องจากผลงานบางชิ้นอาจอนุญาตให้ถ่ายภาพได้ แต่บางนิทรรศการอาจจำกัดการถ่ายภาพหรือการใช้แฟลช การเคารพข้อกำหนดเหล่านี้เป็นเรื่องสำคัญ เพราะเกี่ยวข้องทั้งกับลิขสิทธิ์ของศิลปินและการอนุรักษ์ผลงาน

⏰ วันและเวลาเปิดให้เข้าชม

ข้อมูลล่าสุดที่เผยแพร่โดยสำนักงานประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงรายระบุว่า พิพิธภัณฑ์เปิดให้เข้าชม วันอังคาร–วันอาทิตย์ และ หยุดทุกวันจันทร์ โดยข้อมูลจากปี พ.ศ. 2568 ระบุเวลา 09.00–17.30 น. และสามารถติดต่อสอบถามข้อมูลผ่านสมาคมขัวศิลปะ โทรศัพท์ 088-418-5431 อย่างไรก็ตาม ข้อมูลธุรกิจปัจจุบันแสดงเวลาปิดที่ 17.00 น. จึงมีความแตกต่างกันระหว่างแหล่งข้อมูล ผู้ที่จะเดินทางช่วงใกล้เวลาปิดควรสอบถามพิพิธภัณฑ์โดยตรงก่อนเดินทาง

Chiangrai Contemporary Art Museum

♿ การเดินชมและเวลาเที่ยว

สำหรับการชมแบบทั่วไปควรเผื่อเวลาประมาณ 1–2 ชั่วโมง เพื่อเดินดูนิทรรศการอย่างไม่เร่งรีบ แต่หากเป็นคนชอบศิลปะ อ่านรายละเอียดของผลงานทุกชิ้น หรือมีนิทรรศการขนาดใหญ่ในช่วงที่เดินทางมา อาจใช้เวลามากกว่านั้น เนื่องจากนิทรรศการและพื้นที่เปิดใช้งานสามารถเปลี่ยนแปลงตามกิจกรรม ผู้สูงอายุหรือผู้ที่ใช้รถเข็นควรสอบถามเรื่องเส้นทางเข้าชมและพื้นที่ที่เปิดให้บริการในวันที่เดินทาง เพื่อวางแผนการเข้าชมได้สะดวกที่สุด

💡 iok2u แนะนำ

หากมา พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงราย อย่าตั้งเป้าว่าจะต้อง “เข้าใจงานศิลปะทุกชิ้น” เพราะเสน่ห์ของ Contemporary Art อยู่ที่การเปิดพื้นที่ให้ผู้ชมคิดและตีความ สิ่งที่ศิลปินต้องการสื่ออาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้น ส่วนประสบการณ์ ความรู้สึก และคำถามที่เกิดขึ้นกับผู้ชมต่างหากที่ทำให้การชมงานมีความหมาย แนะนำให้เริ่มจากดู ตัวอาคารและแนวคิดดำ–ขาว ก่อนเข้าสู่พื้นที่นิทรรศการ จากนั้นค่อย ๆ เดินชมงานและเลือกสัก 3–5 ชิ้นที่รู้สึกสนใจเป็นพิเศษ ใช้เวลากับงานเหล่านั้นมากกว่าการพยายามถ่ายภาพทุกชิ้น วิธีนี้จะช่วยให้จดจำพิพิธภัณฑ์และงานศิลปะที่ได้ชมได้มากกว่า และเนื่องจากที่นี่เป็นพิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยที่มีนิทรรศการหมุนเวียน การกลับมาอีกครั้งในปีถัดไปก็อาจได้พบกับเนื้อหาและประสบการณ์ที่แตกต่างจากครั้งแรกอย่างสิ้นเชิง

⭐ พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงราย (Chiang Rai Contemporary Art Museum: CCAM) หรือชื่อที่พบในเอกสารช่วงเริ่มต้นว่า Chiang Rai International Art Museum: CIAM เป็นพื้นที่ศิลปะสำคัญที่เกิดขึ้นจากพลังของเครือข่ายศิลปินเชียงรายและการเป็นเจ้าภาพ Thailand Biennale, Chiang Rai 2023 ตัวพิพิธภัณฑ์ตั้งอยู่บนพื้นที่กว่า 17 ไร่ มีอาคารจัดแสดงระยะแรกประมาณ 3,000 ตารางเมตร และมีแนวคิดทางสถาปัตยกรรมที่เชื่อมโยงกับอาจารย์ถวัลย์ ดัชนี และอาจารย์เฉลิมชัย โฆษิตพิพัฒน์ สิ่งที่ทำให้สถานที่แห่งนี้น่าสนใจจึงไม่ใช่เพียงว่า “มีงานศิลปะอะไรให้ดู” แต่คือบทบาทของการเป็นพื้นที่ที่ทำให้ ศิลปิน ผลงาน และผู้คนได้พบกัน และช่วยให้ศิลปะร่วมสมัยกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตและอัตลักษณ์ของเมืองเชียงรายอย่างต่อเนื่อง

#พิพิธภัณฑ์ศิลปะร่วมสมัยเมืองเชียงราย #ChiangRaiContemporaryArtMuseum #CCAM #CIAM #ChiangRaiArtMuseum #ศิลปะร่วมสมัย #พิพิธภัณฑ์เชียงราย #หอศิลป์เชียงราย #ศิลปินเชียงราย #ศิลปะเชียงราย #เมืองศิลปะ #เที่ยวเชียงราย #เมืองเชียงราย #ContemporaryArt #iok2u

หอศิลป์ร่วมสมัยเมืองเชียงราย (Chiang Rai International Art Museum, CIAM)

https://photos.app.goo.gl/9w1gY3f4xNtp27mS8

.

------------------------