เที่ยวนครราชสีมา สีคิ้ว เขายายเที่ยง อ่างพักน้ำตอนบน โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา

อ่างพักน้ำตอนบนเขายายเที่ยง โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา

google map https://maps.app.goo.gl/HvHoJfuMmDYVg2pe8

โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา อ่างพักน้ำตอนบน เขายายเที่ยง อำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา

โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา อ่างพักน้ำตอนบนเขายายเที่ยง เป็นหนึ่งในจุดท่องเที่ยวและเรียนรู้ที่โดดเด่นของอำเภอสีคิ้ว จังหวัดนครราชสีมา ตั้งอยู่บนพื้นที่สูงของเขายายเที่ยงเหนือเขื่อนลำตะคอง จุดนี้หลายคนรู้จักจากภาพ อ่างน้ำขนาดใหญ่บนยอดเขา กังหันลมสีขาว และทิวทัศน์เขื่อนลำตะคองจากมุมสูง แต่เบื้องหลังภูมิทัศน์ดังกล่าวมีความน่าสนใจด้านวิศวกรรมและพลังงาน เพราะอ่างแห่งนี้เป็นส่วนหนึ่งของ โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา ของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ซึ่งเป็นโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับใต้ดินแห่งแรกและแห่งเดียวของประเทศไทย

หลักการทำงานเข้าใจได้ไม่ยาก ในช่วงที่ระบบไฟฟ้ามีความต้องการต่ำ น้ำจากเขื่อนลำตะคองด้านล่างจะถูกสูบขึ้นมาเก็บไว้ในอ่างพักน้ำบนเขายายเที่ยง เมื่อระบบต้องการไฟฟ้ามาก น้ำจะถูกปล่อยกลับลงไปผ่านเครื่องกำเนิดไฟฟ้าแล้วกลับสู่อ่างลำตะคองด้านล่าง เป็นการใช้ระดับความสูงของภูมิประเทศช่วยกักเก็บพลังงานในรูปของพลังงานศักย์ของน้ำ

ดังนั้นการมาเขายายเที่ยงจึงได้มากกว่าการชมวิว นักท่องเที่ยวสามารถเรียนรู้เรื่องพลังน้ำ พลังงานลม การจัดการระบบไฟฟ้า และภูมิประเทศของลำตะคองไปพร้อมกัน หากเที่ยวเฉพาะบริเวณอ่างพักน้ำควรเผื่อประมาณ 1–2 ชั่วโมง แต่หากรวมจุดชมวิวกังหันลมและผายายเที่ยง ควรจัดเวลาประมาณครึ่งวัน

จุดเด่นของแหล่งท่องเที่ยว

จุดเด่นที่สุดคือ อ่างพักน้ำขนาดใหญ่ที่ตั้งอยู่บนยอดเขา ซึ่งแตกต่างจากภาพจำของอ่างเก็บน้ำทั่วไปที่มักอยู่ในหุบเขาหรือพื้นที่ต่ำ เมื่อขึ้นมาถึงจะเห็นผืนน้ำขนาดใหญ่ล้อมด้วยคันอ่างและภูเขา ขณะที่บางมุมสามารถมองลงไปเห็นเขื่อนลำตะคองและพื้นที่สีคิ้วด้านล่างได้กว้างไกล

บริเวณอ่างมีเส้นทางที่ได้รับความนิยมสำหรับการชมวิวและปั่นจักรยาน นักท่องเที่ยวจึงสามารถใช้เวลาค่อย ๆ เดินหรือปั่นชมภูมิประเทศรอบอ่าง แทนการมาเพียงถ่ายภาพแล้วกลับ การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยพัฒนาพื้นที่แห่งนี้ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ควบคู่กับการท่องเที่ยว โดยเชื่อมโยงเรื่องโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับกับพลังงานหมุนเวียน

อีกภาพที่กลายเป็นสัญลักษณ์ของเขายายเที่ยงคือ กังหันลมผลิตไฟฟ้า ซึ่งตั้งเรียงอยู่บนสันเขา การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยพัฒนาโครงการกังหันลมที่ลำตะคอง โดยพื้นที่มีศักยภาพด้านลมจากลักษณะภูมิประเทศบริเวณช่องเขา นักท่องเที่ยวจึงสามารถเห็นเทคโนโลยีพลังงานสองรูปแบบในพื้นที่เดียว คือการกักเก็บพลังงานด้วยระบบสูบกลับและการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานลม

พื้นที่รอบอ่างค่อนข้างเปิด จึงมีแดดและลมแรงในบางช่วง ควรเตรียมหมวกที่กระชับ แว่นกันแดด ครีมกันแดด และน้ำดื่ม ผู้สูงอายุสามารถมาเที่ยวได้โดยเลือกกิจกรรมตามกำลัง ไม่จำเป็นต้องเดินรอบอ่างทั้งหมด ส่วนครอบครัวที่มีเด็กควรดูแลอย่างใกล้ชิดและปฏิบัติตามป้ายกำหนดพื้นที่ปลอดภัยอย่างเคร่งครัด

ประวัติหรือความสำคัญ

โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา มีความสำคัญต่อระบบไฟฟ้าของประเทศไทย เพราะเป็น โรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ (Pumped-storage Hydropower Plant) ที่ใช้เขื่อนลำตะคองเป็นอ่างพักน้ำตอนล่าง และสร้างอ่างพักน้ำตอนบนไว้บนเขายายเที่ยง หลักการสำคัญจึงไม่ใช่การรอให้น้ำไหลตามธรรมชาติเพียงอย่างเดียว แต่สามารถสูบน้ำกลับขึ้นมาเพื่อเก็บพลังงานไว้ใช้ในช่วงที่ระบบไฟฟ้าต้องการ

โรงไฟฟ้าติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้า 4 เครื่อง มีกำลังผลิตรวม 1,000 เมกะวัตต์ โดยหน่วยที่ 1–2 เริ่มเดินเครื่องเชิงพาณิชย์ในปี 2547 และหน่วยที่ 3–4 ในปี 2562 การเพิ่มกำลังผลิตดังกล่าวทำให้โรงไฟฟ้าสามารถสนับสนุนระบบไฟฟ้าในช่วงที่ความต้องการสูงและช่วยเพิ่มความยืดหยุ่นของระบบ

ระบบสูบกลับมีความน่าสนใจมากขึ้นในยุคที่ประเทศไทยใช้พลังงานหมุนเวียนเพิ่มขึ้น เพราะพลังงานแสงอาทิตย์และลมมีความผันผวนตามสภาพธรรมชาติ โรงไฟฟ้าประเภทนี้สามารถใช้ไฟฟ้าในช่วงที่มีเหลือในระบบสูบน้ำขึ้นไปเก็บ แล้วปล่อยน้ำกลับมาผลิตไฟฟ้าเมื่อมีความต้องการสูง จึงทำหน้าที่คล้ายระบบกักเก็บพลังงานขนาดใหญ่โดยอาศัยน้ำและความต่างระดับ

ส่วนกังหันลมบนเขายายเที่ยงทำให้พื้นที่มีบทบาทด้านการเรียนรู้พลังงานหมุนเวียนเพิ่มเติม การได้เห็นอ่างพักน้ำ กังหันลม และเขื่อนลำตะคองในทริปเดียวจึงช่วยให้เด็ก นักเรียน และผู้สนใจด้านวิศวกรรมเข้าใจเรื่องพลังงานได้ง่ายกว่าการอ่านจากหนังสือเพียงอย่างเดียว

ไฮไลต์ที่ไม่ควรพลาด

เมื่อมาถึงควรเริ่มจาก จุดชมอ่างพักน้ำตอนบน ก่อน เพื่อทำความเข้าใจว่าผืนน้ำที่เห็นอยู่บนยอดเขามีหน้าที่อะไร ลองสังเกตระดับความสูงแล้วเปรียบเทียบกับเขื่อนลำตะคองที่อยู่ด้านล่าง จะช่วยให้เข้าใจหลักการของ Pumped Storage ได้ทันทีว่าเหตุใด “ความสูง” จึงสามารถเปลี่ยนเป็นพลังงานสำหรับผลิตไฟฟ้าได้ จากนั้นจึงเดินหรือปั่นจักรยานชมบริเวณอ่าง การเคลื่อนที่ช้า ๆ ทำให้เห็นมุมของผืนน้ำ แนวภูเขา และกังหันลมเปลี่ยนไปตลอดทาง การปั่นจักรยานเป็นกิจกรรมที่ได้รับความนิยม แต่รูปแบบการให้บริการ จุดเช่าจักรยาน และค่าบริการ ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากแหล่งทางการ

จุดต่อมาคือบริเวณ กังหันลมเขายายเที่ยง ควรลองสังเกตขนาดจริงของกังหันเมื่อเทียบกับคนหรือภูเขา จะเห็นว่าโครงสร้างมีขนาดใหญ่กว่าที่ดูจากถนนมิตรภาพด้านล่างมาก พื้นที่นี้เหมาะกับการถ่ายภาพมุมกว้าง แต่ควรอยู่ในพื้นที่ที่อนุญาตและไม่เข้าใกล้อุปกรณ์หรือเขตปฏิบัติงาน

หากมีเวลา ค่อยเชื่อมต่อไปยัง ผายายเที่ยง เพื่อชมเขื่อนลำตะคองจากมุมสูง โดยเฉพาะช่วงบ่ายแก่ถึงเย็น การจัดลำดับ “อ่างพักน้ำ → กังหันลม → ผาชมวิว” จะทำให้เห็นเรื่องราวครบตั้งแต่วิศวกรรมพลังงานไปจนถึงภูมิประเทศธรรมชาติ

สำหรับผู้ที่มาเป็นครอบครัว สามารถตั้งคำถามกับเด็กง่าย ๆ เช่น “ทำไมน้ำต้องถูกสูบขึ้นภูเขา” “ทำไมกังหันลมจึงตั้งอยู่บนเขา” หรือ “น้ำจากอ่างบนสามารถกลายเป็นไฟฟ้าได้อย่างไร” จะช่วยเปลี่ยนการเที่ยวชมวิวให้กลายเป็นกิจกรรมเรียนรู้ด้าน STEM ได้อย่างเป็นธรรมชาติ

เวลาที่เหมาะสมในการเที่ยว

ช่วงเช้าเหมาะกับการเดินและปั่นจักรยาน เพราะแดดยังไม่แรงและอากาศโดยทั่วไปสบายกว่า ส่วน บ่ายแก่ถึงเย็น เหมาะกับการถ่ายภาพ เนื่องจากแสงอ่อนลงและสามารถต่อโปรแกรมไปชมพระอาทิตย์ตกบริเวณผายายเที่ยงได้

ปลายฤดูฝนถึงฤดูหนาวเป็นช่วงที่น่าเที่ยว เนื่องจากภูมิประเทศโดยรอบมีสีเขียวและอากาศเหมาะกับกิจกรรมกลางแจ้งมากกว่าช่วงกลางฤดูร้อน ฤดูหนาวอาจมีลมค่อนข้างแรงบนพื้นที่สูง ควรมีเสื้อคลุมบาง ๆ โดยเฉพาะช่วงเช้าหรือเย็น

ฤดูฝนสามารถเที่ยวได้ แต่ควรตรวจพยากรณ์อากาศก่อนเดินทาง หลีกเลี่ยงกิจกรรมกลางแจ้งเมื่อมีพายุฝนฟ้าคะนอง และระมัดระวังพื้นเปียก ส่วนฤดูร้อนควรหลีกเลี่ยงการเดินรอบอ่างช่วงเที่ยงเพราะพื้นที่เปิดรับแดดค่อนข้างมาก

สำหรับเวลาเปิด–ปิด การนำรถเข้าพื้นที่ จุดจอดรถ การให้บริการจักรยาน กิจกรรมศึกษาดูงาน หรือค่าบริการต่าง ๆ ควรตรวจสอบข้อมูลล่าสุดจากแหล่งทางการ

โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา อ่างพักน้ำตอนบน เขายายเที่ยง เป็นสถานที่ที่ผสมผสาน ทิวทัศน์ วิศวกรรม และการเรียนรู้เรื่องพลังงาน ไว้ในพื้นที่เดียว นักท่องเที่ยวได้เห็นอ่างน้ำขนาดใหญ่บนยอดเขา กังหันลม และเขื่อนลำตะคองด้านล่าง ขณะเดียวกันก็สามารถเรียนรู้หลักการของโรงไฟฟ้าพลังน้ำแบบสูบกลับ ซึ่งใช้ความต่างระดับของน้ำเป็นกลไกในการกักเก็บและผลิตพลังงาน ควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 1–2 ชั่วโมงสำหรับบริเวณอ่าง แต่หากต้องการปั่นจักรยาน ชมกังหันลม และต่อไปยังผายายเที่ยง ควรจัดเป็นทริปครึ่งวัน ช่วงเช้าเหมาะกับกิจกรรม ส่วนช่วงเย็นเหมาะกับการชมวิวและถ่ายภาพ

เขายายเที่ยงจึงไม่ได้มีคุณค่าเพียงเพราะ “วิวสวย” แต่เป็นสถานที่ที่ช่วยให้มองเห็นระบบพลังงานในโลกจริง ตั้งแต่น้ำที่ถูกสูบขึ้นไปเก็บบนยอดเขา การปล่อยน้ำลงมาผลิตไฟฟ้า ไปจนถึงกังหันที่เปลี่ยนพลังงานลมเป็นพลังงานไฟฟ้า การมาเที่ยวที่นี่จึงสามารถเปลี่ยนทริปชมวิวธรรมดาให้กลายเป็นการเรียนรู้ว่า ภูมิประเทศ น้ำ ลม วิศวกรรม และพลังงานสามารถทำงานร่วมกันได้อย่างไร

#เที่ยวไทย #ท่องเที่ยวไทย #เขายายเที่ยง #อ่างพักน้ำเขายายเที่ยง #ลำตะคอง #เขื่อนลำตะคอง #โรงไฟฟ้าลำตะคองชลภาวัฒนา #กังหันลมเขายายเที่ยง #สีคิ้ว #นครราชสีมา #เที่ยวโคราช #เที่ยวเชิงเรียนรู้ #พลังงานหมุนเวียน #PumpedStorage #iok2uTravel

-----------------------

ที่มาข้อมูล

รวบรวมรูปภาพ

- www.iok2u.com

-----------------------

เที่ยวนครราชสีมา (Travel Nakhon Ratchasima)

เที่ยวไทย (Travel Thailand)

-----------------------